Boli Cię szczęka przy uchu? Skąd się bierze ból żuchwy i co z nim zrobić.

Co boli, gdy boli szczęka w zawiasie

Połóż palce tuż przed uszami i otwórz usta. To, co się rusza pod palcami, to staw skroniowo-żuchwowy, po jednym z każdej strony. Między kośćmi jest krążek, który przesuwa się razem z ruchem żuchwy. Gdy mięśnie po jednej stronie są bardziej napięte, krążek zaczyna pracować krzywo: stąd klikanie, przeskakiwanie i ból, który czujesz przy uchu, w skroni, czasem w zębach.

Sam ból bierze się najczęściej z mięśni, nie z kości. Żwacz i mięsień skroniowy, przeciążone zaciskaniem zębów, stresem albo żuciem po jednej stronie, bolą przy dotyku i przy pracy.

Dlaczego boli tylko z jednej strony

Bo prawie nikt nie używa obu stron równo. Żujesz częściej po jednej, śpisz na jednym boku z ręką pod policzkiem, opierasz brodę na dłoni przy biurku, trzymasz telefon między uchem a barkiem. Po miesiącach jedna strona pracuje więcej i to ona się odzywa. Ból żuchwy po prawej albo po lewej stronie to informacja, nie osobna choroba.

Przeskakiwanie i strzelanie w szczęce

Klik, strzał albo przeskok przy otwieraniu ust to najczęściej krążek stawowy, który wraca na miejsce z opóźnieniem. Samo klikanie bez bólu jest częste i zwykle nie wymaga leczenia.

Sprawdzić warto, gdy klikaniu towarzyszy ból, gdy żuchwa przy otwieraniu ucieka w bok albo gdy klik nagle ucichł, a usta otwierają się słabiej niż wcześniej. Taki zestaw zwykle oznacza, że krążek przestał wracać na miejsce.

Czy żuchwa może boleć od kręgosłupa szyjnego

Tak, często. Mięśnie karku, szyi i żucia to jeden zespół. Głowa wysunięta do przodu przy ekranie zmienia ustawienie żuchwy i zwiększa napięcie mięśni pod nią. Przeciążony odcinek szyjny potrafi dawać ból, który czujesz w okolicy ucha i żuchwy, a nie w karku.

Dlatego u mnie badanie żuchwy zawsze obejmuje szyję i postawę. Bywa, że staw jest w porządku, a ból znika po pracy z karkiem.

Ból szczęki na tle nerwowym

To określenie pacjentów, nie diagnoza, ale coś w nim jest. Stres nie boli sam z siebie; boli mięsień, który pod wpływem stresu zaciska się przez cały dzień. Jeśli szczęka boli bardziej w trudnych tygodniach i mniej na urlopie, to właśnie ten mechanizm. Leczy się go od strony mięśni i nawyków, nie od strony „nerwów”.

Do jakiego specjalisty iść z bolącą żuchwą

Zależy od tego, co dokładnie boli i co temu towarzyszy:

• Fizjoterapeuta stomatologiczny: gdy boli przy otwieraniu ust, jedzeniu, ziewaniu, klika, ból idzie w stronę ucha i skroni, a zęby są zdrowe.
• Stomatolog: gdy boli konkretny ząb, dziąsło jest opuchnięte, ból budzi w nocy niezależnie od ruchu żuchwy.
• Laryngolog: gdy ból ucha i szczęki idzie w parze z gorączką, wyciekiem z ucha albo wyraźnie gorszym słuchem.
• Stomatolog albo lekarz szybko: gdy żuchwa zablokowała się i nie możesz domknąć albo otworzyć ust.
• Stomatolog: gdy po wyrwaniu zęba, zwłaszcza ósemki, usta otwierają się coraz słabiej zamiast lepiej albo dochodzi obrzęk i gorączka. Przez kilka dni po zabiegu ograniczone otwieranie jest częste i zwykle bierze się ze stanu zapalnego. Gdy obrzęk utrudnia przełykanie albo oddychanie, jedź na SOR.
• Lekarz: gdy pod żuchwą wyczuwasz bolesne zgrubienie, zwłaszcza z gorączką, albo guzek, który rośnie, jest twardy i nie przesuwa się pod palcami albo nie znika po 2-3 tygodniach. To mogą być węzły chłonne albo ślinianka, nie staw.
• Lekarz szybko: gdy po 50. roku życia pojawia się nowy ból skroni, a żuchwa boli i męczy się przy żuciu. Idź do lekarza jeszcze dziś albo jutro. Jeśli do tego gorzej widzisz, dzwoń pod 112.
• Pogotowie, numer 112: gdy do bólu żuchwy nagle dochodzi drętwienie albo opadanie połowy twarzy, kłopot z mową albo z widzeniem.
• Pogotowie, numer 112: gdy ból szczęki pojawia się z uciskiem w klatce piersiowej, dusznością, potami. To może nie być żuchwa.

Jeśli nie wiesz, do kogo, przyjdź na konsultację. Na pierwszej wizycie sprawdzam, czy to moja działka, czy lepiej odesłać Cię dalej. Nie trzymam pacjenta, któremu nie pomogę.

Domowe sposoby na ból szczęki: co pomaga, co szkodzi

Co szkodzi: szerokie ziewanie na siłę, „rozruszanie” stawu przez kręcenie żuchwą, gryzienie długopisów, samodzielne mocne uciskanie stawu. Klikanie samo w sobie nie wymaga leczenia, ból i ograniczenie otwierania już tak.

Jak wygląda wizyta

Najpierw rozmowa: od kiedy boli, po której stronie, co pomaga, jak śpisz, czy zgrzytasz zębami. Potem badanie: zakres i tor otwierania ust, dotyk stawu i mięśni od zewnątrz i od wewnątrz jamy ustnej, szyja, ustawienie głowy. Na tej podstawie mówię Ci wprost, co widzę, i ustalamy, co dalej. Terapia to praca manualna na mięśniach żucia i szyi, techniki na staw i ćwiczenia do domu. Wizyta trwa 55 minut.