Zgrzytasz zębami w nocy? Bruksizm można leczyć u fizjoterapeuty.
Bruksizm to zaciskanie i zgrzytanie zębami, zwykle we śnie, bez Twojej kontroli. Da się z nim pracować, ale nie jednym sposobem: fizjoterapeuta rozluźnia mięśnie żucia i szyi, stomatolog chroni zęby szyną, a resztę robisz w ciągu dnia. Ulga przychodzi stopniowo, nie po jednej wizycie.
Po czym poznać, że zgrzytasz zębami
Większość osób dowiaduje się o bruksizmie od kogoś, kto śpi obok, albo od stomatologa, który widzi starte krawędzie zębów. Ciało daje jednak wcześniejsze sygnały:
- sztywna albo zmęczona szczęka rano, jakby pracowała całą noc
- ból głowy w okolicy skroni po przebudzeniu
- klikanie albo przeskakiwanie w stawie przy szerokim otwieraniu ust
- zęby wrażliwe na zimne, ślady zębów na brzegach języka
- twarde, powiększone żwacze, czyli mięśnie na policzkach, które zaciskają szczękę: twarz przy kątach żuchwy z czasem wygląda szerzej
- ból, który idzie od szczęki w stronę ucha, czasem mylony z zapaleniem ucha
Jeśli rozpoznajesz dwa albo trzy punkty z tej listy, to wystarczy, żeby sprawdzić, co dzieje się z mięśniami żucia. Gdy ból idzie głównie w stronę ucha, przeczytaj też, skąd się bierze ból żuchwy przy uchu.
Część objawów najpierw sprawdza ktoś inny. Zęby wrażliwe na zimne ogląda stomatolog, bo to może być próchnica. Ból ucha z gorączką, wyciekiem z ucha albo gorszym słuchem to sprawa dla laryngologa. Gdy żuchwa nagle się zablokuje i nie możesz otworzyć ust, idź do stomatologa od razu. Gdy nie możesz ich domknąć, jedź na SOR.
Skąd się bierze bruksizm
Rzadko jest jedna przyczyna. Najczęściej spotykam kilka naraz: napięcie, które w ciągu dnia siedzi w szczęce i karku, płytki sen, kawa i alkohol wieczorem, wady zgryzu, czasem leki. Mięśnie żucia to jedne z najsilniejszych mięśni w ciele i w nocy potrafią pracować z siłą, której na jawie nikt nie używa.
Dlatego samo „przestań zaciskać” nie działa. Nie kontrolujesz tego we śnie. Można za to zmniejszyć napięcie, z którym kładziesz się spać, i nauczyć mięśnie innego ustawienia w ciągu dnia.
Czy da się wyleczyć bruksizm
Bruksizm częściej się wycisza, niż znika raz na zawsze. Wraca w gorszych tygodniach, przy stresie i niewyspaniu. Celem terapii jest, żeby przestał boleć, żeby zęby nie ścierały się dalej i żeby było jasne, co robić, gdy znów poczujesz sztywną szczękę rano.
Trzy elementy, które działają razem: praca manualna na mięśniach, szyna relaksacyjna na noc (gdy stomatolog widzi ścieranie) i zmiana nawyków w ciągu dnia. Sam botoks w żwacze rozluźnia mięsień na kilka miesięcy, ale nie uczy niczego nowego, więc traktuję go jako wsparcie, nie rozwiązanie.
Jak wygląda leczenie bruksizmu u fizjoterapeuty
Na pierwszej wizycie pytam, od kiedy to trwa, jak śpisz, czy boli szyja, czy było leczenie ortodontyczne. Potem badam: otwieranie ust, tor ruchu żuchwy, napięcie żwaczy i mięśni skroniowych od zewnątrz i od wewnątrz jamy ustnej, a także kark i postawę, bo szyja i szczęka pracują razem.
Terapia to rozluźnianie mięśni żucia i szyi, praca ze stawem skroniowo-żuchwowym i ćwiczenia, które zabierasz do domu. Wizyta trwa 55 minut. Pierwsze wizyty planuję co tydzień, potem rzadziej, w zależności od tego, jak ciało reaguje.
Do zrobienia dziś
Ustaw w telefonie trzy przypomnienia w ciągu dnia. Gdy zadzwoni, sprawdź: czy zęby się stykają? Jeśli tak, rozluźnij szczękę tak, żeby między zębami była szczelina, a język leżał płasko na podniebieniu. Wargi zamknięte, zęby nie.
To najprostsze ćwiczenie na bruksizm i najważniejsze, bo obniża napięcie, z którym kładziesz się spać. Po jakimś czasie zaczynasz łapać się na zaciskaniu bez przypomnień.
Szyna, botoks czy fizjoterapia
To nie jest wybór „albo, albo”. Szyna chroni zęby i odciąża staw, ale sama nie uczy mięśni innego ustawienia w ciągu dnia. Fizjoterapia pracuje z napięciem i nawykiem, ale nie ochroni zębów, jeśli ścieranie już jest. Jeśli po badaniu widzę, że szyna jest potrzebna, kieruję do stomatologa i pracujemy równolegle.
Ile kosztuje leczenie bruksizmu
U mnie terapia bruksizmu (fizjoterapia stomatologiczna) to 220 zł za 55 minut. Ceny są w cenniku i w Booksy, a w gabinecie płacisz tyle samo. Szynę wycenia stomatolog osobno.
Bruksizm u dziecka
U dzieci zgrzytanie zębami jest częste i w większości przypadków mija samo wraz z wymianą uzębienia. Warto pokazać dziecko stomatologowi dziecięcemu, gdy zgrzytanie jest głośne co noc, dziecko skarży się na ból szczęki albo budzi się z bólem głowy. Fizjoterapia u dzieci ma sens, gdy do zgrzytania dochodzi napięcie karku albo wada postawy.
Pytania
To, o co pytają pacjenci z bruksizmem przed pierwszą wizytą.
